NL / en
Claire Fontaine
Sinds 2004, Parijs, Frankrijk
The House of Energetic Culture, 2012
Dubbel en driedubbel neonglas op aluminium constructie, aluminium raamwerk, transformatoren, flitseenheid en kabelwerk, ongeveer 10,1 x 21,75 m
Het oeuvre van Claire Fontaine is een voortdurende invraagstelling van het politieke onvermogen en de crisis van het individu die de hedendaagse samenleving lijken te karakteriseren. Voor Manifesta 9 brengt Fontaine de recente geschiedenis van Pripyat aan het licht, een stad die is opgericht in 1970 en op drie kilometer afstand ligt van Tsjernobyl. Na de nucleaire ramp werden alle inwoners van Pripyat geëvacueerd, maar ooit was de stad het symbool van een heel specifieke droom van Russische vooruitgang, namelijk zelfvoorzienend qua energie. Pripyat werd bestempeld als een ‘modelstad’ naar Sovjetnormen. Alle inwoners werkten in de kerncentrale. Het cultuurhuis was niet alleen een plaats waar culturele evenementen plaatsvonden, maar waar ook de lokale bevolking bijeenkwam. Zij genoten een heel hoog inkomen en behoorden tot de rijkste inwoners van de Sovjet-Unie. Het neonlicht is gedoofd in alle bestaande foto’s van de locatie: het doet hier dienst als herinnering aan de ramp of als een waarschuwing die te laat komt. Het voortdurende gevaar die nucleaire rampen vormen, maakt deel uit van een ondraaglijke noodtoestand die veeleer regel is dan uitzondering. In zijn werk Über den Begriff der Geschichte schreef Walter Benjamin dat de bevrijding van de mensheid erin zal bestaan ons hele verleden te aanvaarden (1968:254). Dit werk kondigt de blijvende tegenstellingen aan die kenmerkend zijn voor vooruitgang. Benjamin maakt een toespeling op de mogelijkheid van bevrijding terwijl hij ons herinnert aan een onherstelbare ramp. CF